Zonneboilers
Soorten zonneboilers
Er zijn drie soorten zonneboilers die warm water in huis verzorgen: de standaard zonneboiler, de compacte zonneboiler en de cv-zonneboiler. Kijk voor de zonneboiler die ook verwarming in huis verzorgt op Zonneboilercombi.
Alle zonneboilers in de Nederlands handel zijn van goede kwaliteit en beveiligd tegen bevriezing en oververhitting. De levensduur is varieert van 15 tot 25 jaar. Eventuele schade aan een collector wordt meestal gedekt door de opstalverzekering.
Standaard zonneboiler

Een standaard zonneboiler heeft een collector van bijna 3 m2 en een watervoorraad (boiler) die varieert tussen 80 en 120 liter. De afmetingen van de boiler variëren dus ook: de diameter is meestal 65 centimeter, de hoogte ligt tussen 100 en 120 centimeter. Standaard zonneboilers hebben meestal een combiketel als externe naverwarmer van warm water.
Een alternatief is een liggend vat, dat onder de nok van het dak wordt opgehangen. Het vat meet 50 centimeter in doorsnede en is 130 centimeter breed. Het vat hangt altijd hoger dan de collector. Omdat warm water opstijgt, stroomt het warme collectorwater vanzelf naar het vat zonder hulp van een pomp. Dit systeem heet een thermosifon.
Compacte zonneboiler

Een compacte zonneboiler heeft geen voorraadvat. Het kraanwater wordt in de collector opgewarmd (en opgeslagen). De collector is daarom extra geïsoleerd. Voordeel hiervan is ruimtebesparing in huis. De warmwatervoorraad ligt tussen 75 en 140 liter. Net als bij een standaard boiler stookt een externe naverwarmer indien nodig warmte bij, dat kan een CV-ketel zijn of een warmtepomp.
De collector van de compacte zonneboiler is zwaarder en hoger dan die van een standaard zonneboiler. Voor gangbare daken is dat geen probleem, maar een extra controle kan geen kwaad.
Cv-zonneboiler

Anders dan de naam doet vermoeden levert dit type zonneboiler alleen warm kraanwater. De cv-zonneboiler heet toch zo, omdat er door het losse voorraadvat van de zonneboiler een leiding loopt van de centraleverwarmingsketel.
Een cv-zonneboiler heeft geen naverwarming tussen het boilervat en de warmwaterkraan. Die is ook niet nodig: in plaats daarvan houdt de cv-ketel het boilerwater op minimaal 60 graden Celsius, via een cv-leiding die door het boilervat loopt. Een grote hoeveelheid warm water (100 tot 240 liter) is daardoor constant beschikbaar. Tegelijk douchen en warm water tappen voor de afwas is geen probleem.
Een cv-zonneboiler werkt in principe op elke cv-ketel. Het voorraadvat heeft een doorsnede tussen 50 en 65 centimeter, en is 140 tot 160 centimeter hoog. Kleinere wandmodellen bestaan ook. Er zijn ook varianten op dit systeem waarbij een warmtepomp of elektrisch element de temperatuur in het collectorvat constant houdt.Kosten en besparingen
De helft van uw energiekosten voor warm water kunt u besparen met een zonneboiler. Want die maakt namelijk gebruik van zonlicht: elke dag beschikbaar en gratis. De installatie zelf kost wel behoorlijk wat, dus aanschaf is een investering in het milieu.
Een zonneboiler levert warm water voor tapwater. Een zonneboilercombi verwarmt ook het huis. Welk type zonneboiler voor u geschikt is, hangt af van de hoeveelheid warm water die u nodig heeft, en de beschikbare ruimte voor het voorraadvat.
Zonneboilers zijn wel duur in aanschaf. Ondanks de enorme besparing op uw energierekening, is deze boiler niet snel terugverdiend.
Een individuele zonneboiler kost tussen de € 2.000 en € 3.650 afhankelijk van het type zonneboiler en het gewenste extra comfortniveau. Een zonneboilercombi (zonneboiler en cv-ketel geïntegreerd) kost ca. € 5.100. De gemiddelde prijs van een zonneboiler in de nieuwbouw bedraagt ongeveer € 2600. Deze schattingen zijn inclusief BTW en installatiekosten.
Met een zonneboiler bespaart u de helft van de energiekosten voor het verwarmen van tapwater. De besparing op uw energiekosten is dus afhankelijk van uw warmwatergebruik.
Een gemiddeld huishouden bespaart met een zonneboiler 170 tot 200 kubieke meter aardgas. Dat is ongeveer de helft van het gas dat gebruikt wordt om tapwater te verwarmen. Uitgaande van een gasprijs van € 0,67 per kubieke meter (prijspeil 2007) levert dat een jaarlijkse kostenbesparing op van zo’n € 113 tot € 134. Komt de zonneboiler in plaats van een elektrische boiler, dan is de gemiddelde besparing veel groter, namelijk zo’n 1300 kWh, of zo’n € 286 per jaar. Met een zonneboilercombi bespaart u ook nog eens vijftig kubieke meter aardgas voor verwarming.
Ondanks alle besparingen is een zonneboiler door de hoge aanschafkosten niet snel terugverdiend. Zonneboilers schelen wel flink in milieubelasting.
Huur en lease
Veel energiebedrijven en verhuurorganisaties verhuren zonneboilers. De huurprijzen per maand liggen tussen de € 5 en € 30, afhankelijk van de grootte, het type en de verhurende instantie. Deze prijzen zijn inclusief BTW en onderhoud, maar exclusief plaatsing en montage. De financiële stimuleringsregelingen die van toepassing zijn op de zonneboiler zijn in de huurprijs verwerkt.De verhuurder hoeft dus geen subsidie aan te vragen. Een andere vorm van huren is lease. Het verschil tussen huur en lease zit in de eventuele overname aan het eind van het contract. Bij huur zal in het algemeen het product niet overgenomen worden, bij lease wordt het product al dan niet tegen een vergoeding overgenomen.
Aanschaf
Sommige energiebedrijven geven subsidies voor zonneboilers. Informeer hiernaar bij uw energiebedrijf. Het kan gaan om subsidies van € 150 tot € 250.
Verder zijn er enkele gemeenten in Nederland die subsidies geven in verband met speciale acties. Neem dus voor het plaatsen van de zonneboiler contact op met uw gemeente.
Is de installatie van een zonneboiler onderdeel van een grootschalige renovatie van een woning van voor 1980 dan kan onder bepaalde voorwaarden een groene hypotheek worden aangevraagd. Hiervan ligt de rente één à twee procent lager dan de normale hypotheekrente. Alleen ‘groenbanken’ verstrekken deze hypotheken.Er geldt een aantal voorwaarden. De stichtingskosten mogen niet hoger zijn dan € 272.268, waarbij de groene hypotheek ten hoogste € 34.034 mag zijn. Er moet worden voldaan aan de Maatlat duurzame woningbouw of Maatlat duurzame renovatie. Kijk voor meer informatie op www.senternovem.nl/groenbeleggen.
Vergunningen
Voor het plaatsen van een zonneboiler kan een bouwvergunning nodig zijn. U kunt dit nagaan op de website van het Ministerie van VROM, www.vrom.nl/bouwvergunningen_online
Er moet altijd aan het Bouwbesluit (2003) worden voldaan. Hierin staan technische eisen op het gebied van onder meer veiligheid en gezondheid. In het bestemmingsplan van de gemeente staan bestemming en gebruiksvoorschriften van een stuk grond. Indien een zonneboiler in strijd is met de (gebruiks)voorschriften van het bestemmingsplan, moet vrijstelling worden aangevraagd of het bestemmingsplan worden gewijzigd.
Collector plaatsen
Een zonnecollector werkt op direct zonlicht en op diffuus zonlicht. De opbrengst met direct zonlicht is hoger. De maximale zoninstraling wordt bereikt als de collector in een hoek van 36 graden met het aardoppervlak, en 5 graden westelijk van het zuiden wordt gezet. Een schuin dak met deze kenmerken of een plat dak is ideaal.
Natuurlijk zijn er maar weinig woningen te vinden die aan deze voorwaarden voldoen. Bij een oriëntatie tussen zuidoost en zuidwest is altijd een hellingshoek te vinden waarop de jaarlijkse instraling minimaal 90 procent van dit maximum is. Met behulp van een instralingsdiagram kan de zoninstraling voor elke windrichting en hellingshoek worden bepaald. Zo heeft bijvoorbeeld een collector die ligt op het westen met een hellingshoek van 60 graden een opbrengst 70 procent van de optimale situatie.
De collectoren kunnen in principe op iedere dakbedekking geplaatst worden. Voor plaatsing moet op het dak wel zeker drie vierkante meter obstakelvrije ruimte zijn en zo min mogelijk schaduw. Schaduw op de collector vermindert de opbrengst. Kijk dus of er geen bomen staan of toekomstige bebouwing die (in de loop van jaren) een belemmering kunnen vormen.
Voorraadvat
Zet het voorraadvat niet te ver van de collector af om warmteverliezen door de leiding zo laag mogelijk te houden. De gemiddelde diameter van een vat is 60 centimeter bij een hoogte van 150 centimeter. Ze hebben een voorraad water van 60 tot 250 liter. Eventueel is er ook ruimte nodig voor een aparte naverwarmer.
Bij een compacte zonneboiler is alleen ruimte voor de naverwarmer nodig. Het voorraadvat ligt op dak.
Benodigde aansluitingen
Op de plek waar de zonneboiler wordt geplaatst, is een aantal voorzieningen nodig. Natuurlijk moet er een aansluiting zijn op het waterleidingnet voor koud en warm water. Verder is een wandcontactdoos nodig voor de elektrische aansluiting van het pompje en eventueel het elektrisch naverwarmingselement van de zonneboiler. Een zonneboilercombi heeft ook aansluitingen op het gas en het waterleidingnet voor cv-water nodig. Deze zijn meestal al aanwezig wanneer op dezelfde plaats een cv-ketel of combiketel zit of gezeten heeft.
Bij woningen die aangesloten zijn op stadsverwarming is de aanleg van een zonneboiler technisch moeilijk te realiseren. De installatiekosten zijn hoog en de milieuwinst is klein. Een stadsverwarmingssysteem is al een efficiënte manier van omgaan met energie.
Instalateurs
Een zonneboiler wordt doorgaans geleverd en geïnstalleerd door een installatiebedrijf. Er zijn ruim 350 gespecialiseerde installatiebedrijven verspreid over Nederland. Zij zijn zonneboilerinstallateur en hebben zich verenigd in een bedrijfsgroep zonne-energie (BZE). De meeste zonneboilerinstallateurs hebben slechts één of enkele merken in hun programma. U vindt een installateur op de volgende websites: www.hollandsolar.nl
www.uneto-vni.nl.
Hebt u al een merk op het oog dan is via de website van de leverancier vaak een installateur te vinden die gespecialiseerd is in dit merk. Of kijk op het overzicht producent en installateur van SBR.
Een paar mogelijkheden
- EconokEen estetisch mooie oplossing is de Econok.
Subsidie bij minimale noklengte van 4,65 meter is tussen 455 en 700 euro.
5,5 meter econok kost 3000 euro zonder subsidie en voorziet in 50% van het warme water (26 liter).